Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda yazmak gerekir, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı önler zira kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri önceden belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır ve yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla hafif ve temiz başlar elbette bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat genellikle burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, o nedenle kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir ve aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ve sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 belli belirsiz aromayı, beş de damakta baskın duran yoğun notayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır hem de ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş almak gerekir öte yandan ondalık notlar yazmak fazladan bir yük yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış hattının düzgün gitmesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin tonlar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma temposu de tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha serin gelir ve notalar sonradan belirir ve bu çabukluk tadın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce inceyi sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat ince olanın tadını gölgelemez. Aradaki ara süresi en az yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ve burnun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta önemsiz gelse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan verirken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu daha zengin gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa geçirir hızlı bir nefes de narin tonları örter. Yoğunluk damakta zayıf ama koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için önce koku yoluyla gelen notalara bakmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi denemek algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir damak en belirgin aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kakao tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır ve tat hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin notalar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve dışında sade çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao tonunu çabucak ortaya koyup biter zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, fakat güç algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı sunmaz yani her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, puro adı ve puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü de notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını net taşıyabilir mesela sert bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu yüksek tutar üstelik dolgun bir içim notasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü aroma sunabilir tersi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde aroma farkı aramak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ve düzenli not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını da kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise duman tıkanır ve lezzet bastırılır ısı de yaprağın yanma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur tadım anı seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava veya esinti olur. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada koku birikirse sonraki denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı fazla sertse kül düzeni şaşar.